Sjida Kartli

Tegenwoordig is Sjida Kartli een onderwerp dat steeds relevanter is geworden in onze samenleving. Met de vooruitgang van de technologie en de mondialisering is Sjida Kartli een aandachtspunt geworden voor een groot aantal mensen over de hele wereld. Of het nu vanwege de impact ervan op de gezondheid, de economie of het milieu is, Sjida Kartli is erin geslaagd de aandacht te trekken van zowel academici, experts als gewone burgers. In dit artikel zullen we de verschillende facetten van Sjida Kartli onderzoeken, van de oorsprong tot de mogelijke implicaties ervan in de toekomst.

Sjida Kartli
შიდა ქართლი
Regio in Georgië Vlag van Georgië
Kaart van Sjida Kartli
Geografie
Hoofdplaats Gori
Oppervlakte 3428.3 km²
Hoogste punt Chalatsa (3938 m)
Coördinaten 42° 11′ NB, 44° 0′ OL
Bevolking
Inwoners (2023) 249.829
(72,9 inw./km²)
Etniciteit (2014) Georgisch (94,7%)
Azerbeidzjaans (2,1%)
Osseets (1,8%)
Armeens (0,8%)
Russisch (0,3%)
Religie (2014) Georgisch-Orthodox (95,9%)
Islam (2,1%)
Jehova (0,9%)
Bestuur
Gouverneur Micheil Sjakoelasjvili (2022)
Gemeenten 4
Overige informatie
Opgericht 1995
Tijdzone UTC+4
ISO 3166-2 GE-SK
Website shidakartli.gov.ge
Reliefkaart Sjida Kartli
Sjida Kartli (Sjida Kartli)
Sjida Kartli
Foto's
Gori, centrum van Sjida Kartli
Gori, centrum van Sjida Kartli
Portaal  Portaalicoon   Georgië

Sjida Kartli (Georgisch: შიდა ქართლი, Binnen-Kartli) is een regio (mchare) in het midden van Georgië met een oppervlakte van 5729 km², waarvan 3428 km² onder Georgisch gezag staat. Ongeveer 2300 km² van Sjida Kartli ligt in het feitelijk afgescheiden en door Rusland bezette Zuid-Ossetië. Het Georgisch gecontroleerde deel van Sjida Kartli had op 1 januari 2023 249.829 inwoners. De gouverneur van Sjida Kartli is sinds 15 augustus 2022 Micheil Sjakoelasjvili.

De hoofdstad van de regio is Gori. Het Georgisch gecontroleerde deel van Sjida Kartli kent vier gemeenten. Sjida Kartli was historisch gezien onderdeel van het Georgische Koninkrijk Kartlië, waarvan Samatsjablo een district was, dat nu geheel in Zuid-Ossetië ligt.

Geografie

Sjida Kartli ligt in het midden van Georgië, aan de oostkant van de oost-west waterscheiding die door het Lichigebergte gevormd wordt. Het heeft nominaal een oppervlakte van 5729 vierkante kilometer. De noordelijke 40% (2300 km²) ligt in de praktijk in Zuid-Ossetië en staat niet onder Georgisch gezag. Sjida Kartli grenst in het oosten aan de regio Mtscheta-Mtianeti, in het zuiden aan Kvemo Kartli, in het zuidwesten aan Samtsche-Dzjavacheti, in het westen aan Imereti, en in het noordwesten Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti . Ten slotte heeft Sjida Kartli formeel een 28 kilometer lange grens met Rusland (Noord-Ossetië-Alanië). Deze grens ligt feitelijk in Zuid-Ossetië, alsmede de grens met Ratsja-Letsjchoemi en Kvemo Svaneti en delen van de grens met de regio's Imereti en Mtscheta-Mtianeti.

De regio wordt aan drie zijden omringd door bergketens als natuurlijke grens. De waterscheiding en bergkam van de Grote Kaukasus vormt de natuurlijke grens van Sjida Kartli met Rusland, terwijl het Lichigebergte de westelijke grens vormt. Het Lichigebergte is de waterscheiding tussen de rivierbassins van de Zwarte Zee en de Kaspische Zee. De zuidelijke grens wordt door het Trialetigebergte gevormd. De hoogste berg van Sjida Kartli is de Chalatsa van 3938 meter boven zeeniveau. Deze ligt op de grens met Rusland in het Sjoda-Kedelagebergte en de bergkam van de Grote Kaukasus. De hoogste berg in het Georgisch gecontroleerde deel is de Ardzjevani (275m m) in het Trialetigebergte. De rivieren in Sjida Kartli monden via de Mtkvari uit in de Kaspische Zee.

Bestuurlijke onderverdeling

Bestuurlijke eenheden in Sjida Kartli

Sjida Kartli omvat vier gemeenten in het gebied dat Georgië controleert en drie 'tijdelijke gemeenten' en een rajon die feitelijk onder Zuid-Osseets gezag staan:

  • Chasjoeri, Gori, Kareli, Kaspi.
  • Tijdelijke gemeenten: Eredvi, Koerta en Tigva. Sinds 2008 geheel onder feitelijk gezag van Zuid-Ossetië;
  • Het district (rajon) Dzjava (Dzau) dat formeel in Sjida Kartli ligt, in de noordelijke helft van Zuid-Ossetië, is met de hervorming van het lokaal bestuur in 2006 niet als gemeente geregistreerd, maar wordt in het Georgisch bestuursrecht wel als zodanig behandeld. Het gebied stond destijds niet meer onder feitelijke Georgisch controle.

Er zijn in het Georgisch gecontroleerde gebied in totaal 379 bewoonde kernen:

Tijdelijke Administratief-Territoriale Eenheden

Sinds het opheffen van de Zuid-Ossetische autonomie in 1990 en het herverdelen van de districten, lagen Gori en Kareli gedeeltelijk en Dzjava geheel in het door Zuid-Ossetië geclaimde gebied. Met de hervormingen van het lokaal bestuur in 2006, toen de Georgische districten werden omgezet naar gemeenten (municipaliteiten), zijn er Tijdelijke Administratief-Territoriale Eenheden opgericht in delen van Zuid-Ossetië waar Georgië na de burgeroorlog in 1991-1992 het gezag nog over had (vooral etnisch Georgische dorpen). Het kwam er op neer dat er tijdelijke gemeenten werden geïntroduceerd, te weten Eredvi, Koerta (beiden gesplitst van Gori) en Tigva (gesplitst van Kareli) en oostelijk daarvan Achalgori (regio Mtscheta-Mtianeti). Koerta en Eredvi komen gezamenlijk overeen met het feitelijke rurale district Tschinvali van Zuid-Ossetië, en Tigva komt overeen met het Zuid-Ossetische district district Znaur (Kornisi voor Georgiërs). Deze tijdelijke gemeenten werden in mei 2007 onder een overkoepelend door Tbilisi erkend interim gezag over Zuid-Ossetië geplaatst, de Zuid-Ossetische Administratie.

Als gevolg van de oorlog in 2008 verloor Tbilisi het laatste stuk gezag over Zuid-Ossetië, waarmee deze bestuurlijke indeling vooral een papieren kwestie is geworden. Het door Tbilisi erkende bestuur over het territorium van Zuid-Ossetië, de Zuid-Ossetische Administratie, behartigt vanuit Tbilisi voornamelijk de belangen van de Georgische vluchtelingen die in speciale nederzettingen in de omgeving van Zuid-Ossetië en andere delen van Georgië wonen. Deze dorpen liggen weliswaar in andere Georgisch bestuurde gemeenten maar vallen formeel onder een van de Tijdelijke Administratief-Territoriale Eenheden.

Demografie

Sjida Kartli telde op 1 januari 2023 249.829 inwoners, een daling van 5% ten opzichte van de volkstelling van 2014. De urbanisatiegraad is 39,5%, waar zowel de steden als daba's onder vallen. De demografische data in deze pagina betreffen het door Georgië gecontroleerde deel.

Bevolkingsontwikkeling regio Sjida Kartli
1959 1970 1979 1989 2002* 2002** 2014 2020 2023
Sjida Kartli 254.3805 Gestegen 290.819 Gestegen 304.268 Gestegen 322.423 Gedaald 298.917 Gedaald 279.119 Gedaald 263.382 Gedaald 255.124 Gedaald 249.829
Chasjoeri 56.741 Gestegen 62.491 Gestegen 64.701 Gestegen 66.820 Gedaald 62.714 - Gedaald 52.603 Gedaald 51.301 Gedaald 50.290
Gori*** 103.445 Gestegen 124.743 Gestegen 135.694 Gestegen 149.759 Gedaald 135.456 - Gedaald 125.692 Gedaald 121.053 Gedaald 118.258
Kareli*** 44.297 Gestegen 49.522 Gestegen 50.346 Gestegen 50.428 Gedaald 48.831 - Gedaald 41.316 Gedaald 40.759 Gedaald 40.311
Kaspi 49.897 Gestegen 54.063 Gedaald 53.527 Gestegen 55.416 Gedaald 52.217 - Gedaald 43.771 Gedaald 42.011 Gedaald 40.970
* Uit onderzoek na volkstelling 2014 is gebleken dat volkstelling 2002 8-9 procent te hoog is uitgevallen.
**Gecorrigeerde data op basis van retro-projectie 1994-2014 i.s.m. VN
*** Delen buiten feitelijk Georgisch gezag vanaf 2002 niet meegeteld.

Etniciteit en religie

Volgens de volkstelling van 2014 woonden in de regio voor het overgrote merendeel Georgiërs (94,7%). De belangrijke etnische minderheden zijn Azerbeidzjanen (2,1%), Osseten (1,8%) en Armeniërs (0,8%), Russisch (0,3%) en kleinere aantallen Oekraïners, Grieken, Joden, Abchaziërs, Assyriërs en Bosja. De Osseten wonen voornamelijk in de dorpen in het landelijke gebied van de gemeenten Gori, Kaspi en Kareli langs de grens met Zuid-Ossetië.

Bijna alle inwoners in de regio zijn Georgisch-Orthodox (95,9%). Andere geloofsovertuigingen zijn de islam (2,1%) en Jehova's getuigen (0,9%). Daarnaast zijn er ruim 300 protestanten en ruim 100 joden, buiten hoofdstad Tbilisi een betrekkelijk grote gemeenschap.

Referenties

Zie de categorie Shida Kartli van Wikimedia Commons voor mediabestanden over dit onderwerp.