Gaziosmanpaşa

Bu yazımızda, zamanla pek çok kişinin dikkatini çeken bir konu olan Gaziosmanpaşa'in büyüleyici dünyasını keşfedeceğiz. Gaziosmanpaşa, kökeninden modern toplum üzerindeki etkisine kadar günlük hayatımızın farklı yönlerinde silinmez bir iz bıraktı. Ayrıntılı ve anlayışlı analiz yoluyla Gaziosmanpaşa'in birçok yönünü ve farklı bağlamlardaki etkisini keşfedeceğiz. Tarihteki öneminden çağdaş kültürdeki rolüne kadar, Gaziosmanpaşa'in günümüz dünyasındaki önemini ve alaka düzeyini daha iyi anlamamızı sağlayacak geniş bir perspektif yelpazesini ele alacağız. Gaziosmanpaşa'in derinliklerinde heyecan verici bir yolculuğa çıkmaya hazır olun!

Gaziosmanpaşa
Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Meydanı
Gaziosmanpaşa Cumhuriyet Meydanı
Harita
İlçe sınırları haritası
ÜlkeTürkiye
İlİstanbul
Coğrafi bölgeMarmara
İdare
 • KaymakamNuman Hatipoğlu
 • Belediye başkanıHakan Bahcetepe (CHP)
Yüzölçümü
 • Toplam38 km²
Nüfus
 (2021)
 • Toplam493,096
 • Kır
-
 • Şehir
487.778
Zaman dilimiUTC+03.00 (TSİ)
Posta kodu34275
İl alan kodu212
İl plaka kodu34

Gaziosmanpaşa, İstanbul ilinin bir ilçesidir. İstanbul'un geç dönem yerleşimlerinden olan ve daha önce Taşlıtarla ve Küçükköy mevkii olarak bilinen Gaziosmanpaşa, 1950'li yıllardan sonra gelişmiş, 1963 yılında da ilçe yapılmıştır. Gaziosmanpaşa'nın merkezine eskiden Taşlıtarla denirdi. Gaziosmanpaşa ilçesi Bayrampaşa, Esenler, Eyüpsultan ve Sultangazi ilçeleri ile komşudur.

Nüfusun artmasıyla trafik sorunu da artmaktadır. T4 tramvay hattı ve M7 metro hattının açılmasıyla modern bir ulaşıma da sahip olmuştur. Bu yüzden en fazla göç alan ilçe konumuna gelmiştir.

Nüfus

Gaziosmanpaşa'da 16 mahalle vardır. 2008 yılında çıkarılan yeni yasa çerçevesinde Arnavutköy ve Sultangazi ilçe statüsü kazanmıştır. Bu iki ilçenin kurulmasıyla Gaziosmanpaşa'nın nüfusu 1.013.048'den (2007) 460.675'e (2008) düşmüş ve "Türkiye'nin en kalabalık ilçesi" unvanını kaybetmiştir.

1990 Genel Nüfus Sayımı'na göre ilçe merkezinin genç bir nüfusa sahip olduğu belirlenmiştir; 20 yaşın altındaki nüfus toplam nüfusun yarısına yakındır. Yine aynı sayıma göre, ilçe merkezinde 6 yaşın üzerindeki okuryazarlık oranının %88,1 olduğu görülmüştür. İlçe merkezinde okuma yazma bilenlerden %81,3'ü bir öğrenim kurumundan mezun olmuştur. Bunlardan %75,7'si ilkokulu, %12,9'u ortaokul ve dengi okulları, %9,2'si lise ve dengi okulları ve %2,2'si yükseköğrenim kurumlarını bitirmiştir.

Gaziosmanpaşa ilçe merkezinde iktisaden faal nüfus 12 ve daha yukarı yaştaki nüfusun %48,4'ünü oluşturmaktadır. Bu, 12 yaş üzerindeki nüfusun yaklaşık yarısının faal olarak ekonomik hayata katıldığını, diğer yarısının ise ekonomik açıdan faal olmadığını ortaya çıkmaktadır. İktisaden faal olmayan nüfusun büyük kısmını ev kadınları oluşturmaktadır.

Yıl Toplam Şehir Kır
1965 89.538 69.599 19.939
1970 125.667 89.778 35.889
1975 160.949 97.118 63.831
1980 219.026 101.810 117.216
1985 289.841 279.127 10.714
1990 393.667 354.186 39.481
2000 752.389 658.756 93.633
2007 1.013.048 890.522 122.526
2008 460.675 460.675 veri yok
2009 461.230 461.230 veri yok
2010 474.259 474.259 veri yok
2011 482.553 482.553 veri yok
2012 488.258 488.258 veri yok
2013 495.006 495.006 veri yok
2014 498.120 498.120 veri yok
2015 501.546 501.546 veri yok
2016 499.766 499.766 veri yok
2017 497.959 497.959 veri yok
2021 493.096 493.096 veri yok
2022 495.998 495.998 veri yok
2023 483.830 483.830 veri yok

Tarihçe

İlçedeki Gazi Osman Paşa heykeli.

Gaziosmanpaşa ilçe alanı eskiden Eyüpsultan ve Çatalca ilçelerinin sınırları içindeydi. Bugün ilçe merkezinin bulunduğu güneydoğudaki topraklar 1950'lere kadar boştu. Eyüp ilçe sınırları içindeki bu topraklar kıraç ve taşlı olduğundan halk arasında Taşlıtarla olarak adlandırılırdı.

1950'den önce burada hayvancılıkla uğraşanların kurduğu ağıllarla birkaç atölye tipi imalathane vardı. 1952 yılında Balkan göçmenlerine devletin yaptırdığı evlerle başlayan Taşlıtarla serüveni, 1960'lı yıllardan itibaren sanayinin Rami ve Eyüp'e kaymasıyla büyük bir ivme kazandı ve bugün ortaya 1 milyon kişinin yaşadığı dev Gaziosmanpaşa ilçesi çıktı. Bir bakıma Taşlıtarla, Gaziosmanpaşa ilçesinin çekirdeği sayılmaktadır. Yakın zamana kadar kentin varoşu olan Taşlıtarla bugün dev gökdelenleri alışveriş merkezleri, bilgisayarlı okulları ve eğlence merkezleriyle modern bir görünüm kazandı.

Taşlıtarla 1958'e kadar Eyüp'ün Rami Bucağı'na bağlı olan Küçükköy'ün bir mahallesiydi. 1962'de yapılan bir araştırmaya göre Taşlıtarla'daki 18 bin gecekonduda yaklaşık 90 bin kişinin yaşadığı tahmin edilmektedir. 4 Eylül 1963 tarih ve 11496 sayı ile bu tarihte 309 kanun numarası ile ilçe oldu. Nüfusun hızla artmasına bağlı olarak Eyüp ilçesinde kurulan Göktepe Bucağı'nın merkezi durumundaki Taşlıtarla, 1963'te bucak çevresindeki alanlarda oluşturulan Gaziosmanpaşa ilçesinin merkezi oldu ve bundan sonra Gaziosmanpaşa adıyla anılmaya başladı.

Gaziosmanpaşa ilçesine Rami Bucağı'nın ve Çatalca ilçesine bağlı Hadımköy Bucağı'nın bazı köyleri katılmıştır. 1970'ten önce Çatalca'nın Tayakadın köyü 1990 öncesinde yine Çatalca'nın kırsal bir yerleşmesi olan Yeniköy de bağlanınca Gaziosmanpaşa ilçesi bugünkü sınırlarına kavuşmuştur.

Gaziosmanpaşa'nın kentsel gelişmesini en iyi ilçenin nüfus gelişmesi göstermektedir. Dünyanın çok az yerinde görülebilecek bir kentleşme sonucunda Gaziosmanpaşa'nın nüfusu 1935-1997 yılları arasındaki 60 yılda olağanüstü büyümüş, tam 165 misli artmıştır. İlçe nüfusu 1935'te 3847 iken 635.000 olmuştur.

1935'teki sayıma göre, bu alandaki nüfusun tamamı kırsal yerleşmelerde yaşıyordu. Sonraki yıllarda İstanbul'un birçok bölümünde görüldüğü gibi Gaziosmanpaşa'da da kentleşme hız kazandı. Gaziosmanpaşa İlçesinde İstanbul'a yakın olan yerler daha hızlı kalabalıklaşmış ve kent niteliği kazanarak İstanbul kentsel alanına katılmıştır.

Kurulduğu günden bu yana her dönem kamuoyunun dikkatini çeken ilçe, son yıllarda artan nüfusuyla İstanbul'un en büyük birinci, Türkiye'nin en büyük ikinci ilçesi olma hüviyetini kazandı.

Gecekondulaşmanın yoğun olduğu ilçelerden sayılan Gaziosmanpaşa, son yıllarda özellikle de Belediyenin altyapı, ulaşım ve peyzaj çalışmaları ile her geçen gün gelişme trendini arttıran bir yapıya kavuşturulmuştur. İlçenin kaderini iyi yönde etkileyen bu hizmetler büyük yatırımcıları bu bölgeye sevk etmiş ve Gaziosmanpaşa da İstanbul'un kentli unsurlarını taşır hale gelmeye başlamıştır.

Medya

İlçedeki Medya Kuruluşları

Gaziosmanpaşa, ilçesinde yayın yapan günlük gazete ve yerel radyo tv kanalları bulunmaktadır.

Yerel tv kanalları

  • GOP TV

Yerel gazeteler

  • GPHABER.COM

Yerel radyolar

Kişiler

Coğrafya

Gaziosmanpaşa, geçmişte sınırları Karadeniz'e kadar uzanan, yüzölçümü bakımından Türkiye'nin en büyük ilçeleri arasında yer alırken, 2008 yılı içerisinde 3 ilçeye bölünmüştür. Gaziosmanpaşa ilçe alanının yeni sınırları, yönetsel bakımdan kuzeyden Sultangazi, doğu ve güneyden Eyüp, batıdan ise Bayrampaşa ile çevrilidir.

İklim

 Gaziosmanpaşa iklimi 
Aylar Oca Şub Mar Nis May Haz Tem Ağu Eyl Eki Kas Ara
Ortalama en yüksek sıcaklık (°C) 5,8 6,4 8,4 12 17 21,9 25,4 24,8 21,1 16,2 12,1 7,9
Ortalama yağış (mm) 88 75 75 50 38 35 26 24 52 80 78 77
Kaynak:

Mahalleleri

Mahalleleri aşağıdadır.

Siyaset

Belediye Başkanları

Gaziosmanpaşa'da görev yapan belediye başkanları listesidir.

Başkan Dönem Siyasi Parti Oy Sayısı Oy Oranı
1 Mustafa Gül 1963-1964 Adalet Partisi 5,282 %55,37
2 Selahattin Saraç 1964-1968 Meclis Seçimi
3 Üzeyir Kurum 1968-1971 5,778 %57,43
4 Reşit Güventaş 1971-1973 Meclis Seçimi
5 Mustafa Gürbüz 1973-1977 Cumhuriyet Halk Partisi 7,482 %58,11
6 Kemal Ağıralioğlu 1977-1980
1980-1984 Bağımsız Görevlendirme
7 Sabri Öztürk 1984-1989 Anavatan Partisi 36.962 %41,50
8 İsmail Rüstemoğlu 1989-1994 Sosyaldemokrat Halkçı Parti 42.706 %36,23
9 Recep Koral 1994-1999 Refah Partisi 75.999 %34,12
1999-2002 Fazilet Partisi 93.128 %33,29
Adalet ve Kalkınma Partisi
10 Mustafa Yeşil 2002 Adalet ve Kalkınma Partisi Meclis Seçimi
11 Sadullah Ata 2002-2003 Meclis Seçimi
12 Ferşat Terzioğlu 2003-2004 Meclis Seçimi
13 Erhan Erol 2004-2009 149.408 %50,14
2009-2014 107.984 %44,35
14 Hasan Tahsin Usta 2014-2019 150.706 %51,32
2019-2024 143.596 %52,21
15 Hakan Bahçetepe 2024- Cumhuriyet Halk Partisi 107.385 %40,45

Ekonomi

Gaziosmanpaşa ilçesinde ekonomik hayatın temelini küçük esnaf ve dış üretim faaliyetleri oluşturmaktadır. İlçe merkezinde iktisaden faal nüfusun %60'ı bu işlerde çalışmaktadır. Esnaf ve Sanatkarlar Birliği'nin verilerine göre, Gaziosmanpaşa'da 498 küçük ölçekli, 145 orta ölçekli ve 18 de büyük ölçekli işletme bulunuyor. Genel olarak avize, oto motor tamiri, metal işleri, konfeksiyon, torna-tesviye ve elektronik tesisatçılığı konularında faaliyet gösteren bu işletmelerde 3.688 kişi çalışıyor. Bununla birlikte ilçeye bağlı köylerde kırsal nüfusun geçimini temin ettiği tarımsal üretim de vardır. Ancak tarımsal üretim her geçen gün azalmaktadır.

İlçede genel olarak bir inşaat havasının hakim olduğu söylenebilir. Eski gecekondular artık yerini planlı yapılaşmaya bırakmaktadır. İlçenin hemen hemen her yerinde inşaat malzemesi satan perakendeci ya da toptancı mağazalarına, hafriyatçılara, marangozlara rastlamak mümkündür.

Ulaşım

Notlar

  1. ^ Arnavutköy ve Sultangazi ilçelerinin kurulması ile nüfus azalmıştır.

Kaynakça

  1. ^ "Arşivlenmiş kopya". 28 Ağustos 2015 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 17 Eylül 2015. 
  2. ^ "Arşivlenmiş kopya". 8 Nisan 2024 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 11 Nisan 2024. 
  3. ^ "6/11" (PDF). 5 Nisan 2015 tarihinde kaynağından (PDF) arşivlendi. Erişim tarihi: 20 Aralık 2012. 
  4. ^ "1965 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  5. ^ "1970 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  6. ^ "1975 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  7. ^ "1980 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  8. ^ "1985 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  9. ^ "1990 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  10. ^ "2000 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  11. ^ "2007 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  12. ^ "2008 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  13. ^ "2009 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  14. ^ "2010 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  15. ^ "2011 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 3 Kasım 2012 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 3 Kasım 2012. 
  16. ^ "2012 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 20 Şubat 2013 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 8 Mart 2013. 
  17. ^ "2013 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 15 Şubat 2014 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 15 Şubat 2014. 
  18. ^ "2014 genel nüfus sayımı verileri". Türkiye İstatistik Kurumu. 10 Şubat 2015 tarihinde kaynağından (html) arşivlendi. Erişim tarihi: 10 Şubat 2015. 
  19. ^ a b c d e f
  20. ^ https://www.icisleri.gov.tr/kurumlar/icisleri.gov.tr/IcSite/illeridaresi/Bilgiler2/%C4%B0l%20ve%20%C4%B0l%C3%A7e%20Kurulu%C5%9F%20Tarihleri%202018.pdf 7 Haziran 2020 tarihinde Wayback Machine sitesinde arşivlendi. [yalın URL]
  21. ^ "Gaziosmanpaşa-İstanbul". Araştırma yazısı.Yönetmen Tekin Gün. Mootol.Kültür Sanat-Eylül 2018. 10 Ağustos 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. 
  22. ^ "Arşivlenmiş kopya". 26 Şubat 2020 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 1 Temmuz 2021. 
  23. ^ "Gaziosmanpaşa Belediyesi - Başkanlar". 30 Ocak 2011 tarihinde kaynağından arşivlendi. Erişim tarihi: 21 Ocak 2011. 

Dış bağlantılar